24-01-2022

Kiedy wykonuje się zabieg podniesienia dna zatoki szczękowej?

Mówiąc o zatokach szczękowych mamy na myśli obszar znajdujący się wierzchołkowo w okolicy zębów trzonowych oraz – w mniejszym stopniu – przedtrzonowych górnej szczęki. Przed zabiegiem wszczepienia implantu, lekarz stomatolog musi ocenić zakres przestrzenny zatok pacjenta. Różne są bowiem uwarunkowania genetyczne: jedni mają zatoki wydatne, inni wprost przeciwnie. Dodatkowo po usunięciu zęba, kość w której tkwił, ulegać może zanikowi również od strony zatoki, prowadząc do zwiększenia jej objętości, a proces ten nazywamy tzw. ekspansją zatok. Stomatologa przed implantacją interesuje całkowity wymiar kości, jaka jest miedzy grzbietem wyrostka po usunięcia zęba, a dolnym ograniczeniem zatoki szczękowej. Jeżeli ten fragment kości jest poniżej 8 mm to musimy wykonać ingerencję w zatokę, gdyż mamy za mało tzw. pionowego wymiaru kostnego. Aby dokładnie stwierdzić, ile mamy wysokości kości niezbędne jest wykonanie badania tomograficznego, gdyż zdjęcie panoramiczne nie będzie wystarczająco precyzyjne.

 

Jakie są wskazania i przeciwskazania do wykonania zabiegu?

Główną przyczyną i wskazaniem do wykonania zabiegu podniesienia dna zatoki szczękowej jest anatomia i uwarunkowania genetyczne pacjenta, prowadzące do utraty wymiaru pionowego kości w odcinku bocznym szczęki po usunięciu zębów w tej okoli. U jednych pacjentów po usunięciu następuje duży zanik kostny, u innych minimalny. Ponadto warto pamiętać, że im więcej czasu minęło od usunięcia zęba lub zębów, tym z większą ekspansją zatok, możemy mieć do czynienia. Wówczas przed umieszczeniem implanta konieczne jest wykonanie zabiegu podniesienia dna zatoki szczękowej.

Istnieją jednak przeciwskazania do wykonana zabiegu. Niewskazane jest wykonywanie go u pacjentów niestabilnych kardiologicznie, u posiadających znaczne zaburzenia parametrów krzepliwości krwi lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Przeciwskazaniem jest także niewyrównana cukrzyca i nieustabilizowane ciśnienie. Czynnikiem komplikującym jest także palenie papierosów (rana może się gorzej goić), nadmierny strach przed zabiegiem, czy ograniczone możliwości finansowe.

 

Dwie metody podniesienia dna zatoki szczękowej

W zależności od warunków anatomicznych stosuje się jedną z dwóch technik przeprowadzania tego zabiegu: metodę otwartą z tzw. dojścia bocznego i metodę zamkniętą, zwaną także osteotomową. W obu przypadkach stosuje się znieczulenie miejscowe. Przy technice otwartej odpreparowany zostaje płat śluzówkowo-okostnowy, umożliwiając od boku bezpośredni dostęp do kości. Następnie ma miejsce wykonanie okienka kostnego, otwarcie zatoki, odpreparowanie błony śluzowej wyścielającej zatokę i zdeponowanie materiału kościozastępczego w jej dolnym obszarze, równolegle z wprowadzeniem w odpowiednej pozycji jednego lub kilku implantów. Na koniec okienko kostne zostaje pokryte specjalną membraną, a tkanki miękkie dokładnie zaszyte. Opisana powyżej metoda, to metoda jednoetapowa, ale w niektórych przypadkach zabieg dzielimy na dwa odrębne etapy: pierwszy to podniesienie dna zatoki, a drugi to wprowadzenie implantów.

W przypadku techniki zamkniętej stomatolog po odpreparowaniu tkanek miękkich na grzbiecie wyrostka wierci łoże pod implant, dowierca się do tzw. blaszki zbitej, stanowiącej dolne ograniczenie zatoki, umieszcza w otworze osteotom, a następnie za pośrednictwem delikatnych uderzeń młotkiem, podbija dno zatoki, tak aby zyskać dodatkowe 1 lub 2 mm w wymiarze pionowym. Następnie przez nawiercony otwór wprowadzany jest materiał kościozastępczy w okolicę dna zatoki i finalnie wkręcany jest implant. Na koniec tkanki miękkie zostają dokładnie zaszyte. Ta technika jest zawsze techniką jednoetapową.

 

Czego możemy spodziewać się po zabiegu?

Po wykonaniu zabiegu podniesienia dna zatoki szczękowej musimy liczyć się z następstwami pozabiegowymi. Po wykonanym podniesienia dna zatoki szczękowej może pojawić się obrzęk, na którego wielkość możemy jednak mieć wpływ. Przez dobę po chirurgicznej ingerencji warto robić zimne okłady, w postaci powtarzających się serii – zimny okład przez 10 minut, a następnie odstęp 50. minutowy na ponowne schłodzenie kompresu. Ważne jest również zachowanie odpowiedniej pozycji ciała – głowa powinna znajdować się wyżej od tułowia. Przed snem należy dobrze wywietrzyć pokój, obniżając w ten sposób temperaturę otoczenia. Zaleca się również spanie na dwóch poduszkach, w pozycji z lekko uniesioną głową. Po zabiegu może wystąpić miejscowe delikatne krwawienie. Może także pojawić się wysięk z nosa o charakterze surowiczym lub surowiczym krwistym. Nie należy wówczas intensywnie oczyszczać nosa, aby nie zwiększać ciśnienia. Przed zabiegiem pacjent otrzymuje sterydy i antybiotyk, a w trakcie gojenia przyjmuje lek Sudafet, który obkurcza śluzówkę zatoki i zmniejsza jej przekrwienie. Dodatkowo w razie potrzeby pacjent przyjmuje również środki przeciwbólowe.

Po samym zabiegu przez 45 minut nie wolno nic pić, jeść, a najlepiej także mówić. Po tym czasie można pozbyć się opatrunku w postaci tamponika i rozpocząć picie chłodnej wody. Po 5 godzinach można spożyć pierwszy posiłek – nie gorący, nie przyprawiony, nie wymagający intensywnego żucia. Jeść należy stroną przeciwną do strony zabiegowej. Po 5 godzinach rozpocząć można także picie innych niż woda, nie gorących i nie drażniących napojów. W takim schemacie należy funkcjonować minimum przez  5 dni, a najlepiej do ściągnięcia szwów, które ma miejsce po około 10 dniach.

Bardzo ważna jest także odpowiednia higiena jamy ustnej. W dniu zabiegu nie wolno myć zębów. Przez kolejne dwa dni zęby delikatnie szczotkuje się z ominięciem okolicy zabiegowej. Bardzo istotny jest sposób płukania jamy ustnej po umyciu zębów, który musi być niezwykle delikatny i pasywny, tak aby nie wzruszać niepotrzebnie okolicy zabiegowej. Higienę jamy ustnej kończy zawsze procedura trzymania przez minutę w buzi specjalnego płynu dezynfekcyjnego, który następnie bardzo delikatnie jest wypluwany. Po trzech dniach od zabiegu należy dodatkowo delikatnie rozpocząć szczotkowanie okolicy zabiegowej za pomocą specjalnej szczoteczki chirurgicznej. W klinice Supradent Matuszewski pacjent może liczyć na specjalne traktowanie, dlatego po zabiegu otrzymuje bezpośredni numer telefonu do lekarza, aby móc kontaktować się w sytuacji gdyby poczuł się w jakikolwiek sposób zaniepokojony. Po 10-14 dniach od zabiegu zwykle następuje ściągniecie szwów.

 

Opracowanie

Szymon Matuszewski

Lekarz stomatolog